Phát Triển Xã Hội Số: Yêu Cầu, Quyền Lợi và Thu Hẹp Khoảng Cách
Xã hội số mở ra những tiềm năng to lớn, nhưng đi kèm với đó là những yêu cầu thiết yếu để đảm bảo mọi người dân đều được hưởng lợi ích một cách công bằng và an toàn. Việc hiểu rõ các quy định về quyền con người, quyền công dân trên môi trường số là vô cùng quan trọng để xây dựng một không gian số lành mạnh và phát triển.
Các Yêu Cầu Đối Với Việc Phát Triển Xã Hội Số Là Gì?
Việc phát triển xã hội số nhằm mục đích kiến tạo một môi trường kỹ thuật số thuận tiện, an toàn và hiệu quả cho mọi tổ chức, cá nhân tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng những lợi ích từ quá trình chuyển đổi số. Để đạt được mục tiêu này, việc phát triển xã hội số cần đáp ứng các yêu cầu cốt lõi sau:
Đảm Bảo Tiếp Cận Dịch Vụ Số Bình Đẳng
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất đối với phát triển xã hội số là bảo đảm mọi công dân, đặc biệt là các nhóm dễ bị tổn thương và những người dân sinh sống tại các khu vực khó khăn như biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, đều có cơ hội tiếp cận và hưởng thụ các dịch vụ số.
Bảo Vệ Dữ Liệu Cá Nhân và An Ninh Mạng
Môi trường số cần được bảo vệ một cách nghiêm ngặt. Việc phát triển xã hội số phải song hành với công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo an ninh mạng cho mọi người dân, doanh nghiệp khi tham gia vào các giao dịch điện tử hay sử dụng dịch vụ số.
Thúc Đẩy Văn Hóa Ứng Xử Có Trách Nhiệm
Việc xây dựng một môi trường số lành mạnh đòi hỏi sự chung tay thúc đẩy các hành vi và văn hóa ứng xử có trách nhiệm trên không gian mạng.
Tuân Thủ Nguyên Tắc Chuyển Đổi Số
Tất cả các hoạt động phát triển xã hội số phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc đã được quy định trong luật về chuyển đổi số, đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả.
Nhà nước có chính sách ưu tiên phát triển xã hội số, tập trung vào các nhiệm vụ then chốt như phát triển năng lực số, thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm môi trường số an toàn, bảo vệ quyền con người, quyền công dân trên môi trường số, và phát triển văn hóa số.
Các yêu cầu đối với việc phát triển xã hội số là gì?
Quy Định Về Quyền Con Người Và Quyền Công Dân Trên Môi Trường Số Là Gì?
Quyền con người và quyền công dân trên môi trường số được pháp luật công nhận, tôn trọng và bảo vệ, không thể bị phủ nhận chỉ vì được thực hiện trong không gian số. Cụ thể, các quy định này bao gồm:
- Quyền được công nhận, tôn trọng, bảo vệ quyền con người, quyền công dân trên môi trường số.
- Quyền đăng ký, sử dụng và quản lý tài khoản danh tính điện tử, tài khoản giao dịch điện tử, chữ ký số theo quy định pháp luật.
- Quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân theo pháp luật chuyên ngành.
- Quyền được phổ cập năng lực số cơ bản, trang bị những kỹ năng cần thiết để tham gia vào xã hội số.
- Quyền tự do lựa chọn sử dụng hoặc ngừng sử dụng sản phẩm, dịch vụ số khi nhận được thông tin đầy đủ, minh bạch về điều khoản, không bị áp đặt điều kiện hay phân biệt đối xử.
- Quyền được đảm bảo điều kiện tiếp cận công bằng, an toàn trên môi trường số, đặc biệt cho các nhóm yếu thế.
- Quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi hợp pháp trên không gian mạng.
- Quyền được đảm bảo các quyền lợi khác của công dân số theo quy định của pháp luật.
Thu Hẹp Khoảng Cách Số Trong Xã Hội Số Được Quy Định Như Thế Nào?
Để xây dựng một xã hội số công bằng, việc thu hẹp khoảng cách số là một ưu tiên hàng đầu. Nhà nước cam kết bố trí nguồn lực tài chính và các hình thức hỗ trợ cần thiết, đặc biệt ưu tiên cho các khu vực còn nhiều khó khăn.
Chính Sách Ưu Tiên Nguồn Lực
Ngân sách nhà nước sẽ được ưu tiên phân bổ để thu hẹp khoảng cách số, đảm bảo các khu vực biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi và các vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn nhận được sự hỗ trợ cao hơn mức trung bình.
Trách Nhiệm Của Các Cơ Quan, Đơn Vị
Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp, theo Chiến lược và Chương trình Chuyển đổi số quốc gia, có trách nhiệm phổ cập và hỗ trợ các điều kiện tiếp cận, sử dụng dịch vụ số cơ bản. Việc này đặc biệt chú trọng đến nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và người dân tại các vùng còn khó khăn.
Hỗ Trợ Doanh Nghiệp và Viễn Thông
Nhà nước có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cung cấp miễn phí chứng thư chữ ký số công cộng cho người dân, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn và đối tượng. Các doanh nghiệp viễn thông cũng có trách nhiệm cung cấp dịch vụ viễn thông phổ cập với chất lượng và giá cả theo quy định của pháp luật.
Lưu ý: Các quy định trên sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2026.